Because you're mine, I walk the line.

คือดนตรีที่เปลี่ยนแปลงโลก

1.
อาจเป็นเพราะลมหนาวปลายเดือนธันวา ถนนคนเดินท่าแพแห่งเชียงใหม่ -แดนดินล้านนาที่มีเสน่ห์เย้ายวนไม่เสื่อมคลาย- จึงคึกคักเป็นพิเศษ ถนนสายยาวคลาคล่ำไปด้วยนักท่องเที่ยวทั้งไทยและเทศ, เดินเบียดเสียดเลือกจับจ่ายสินค้าสองข้างทางตามความพอใจ หากเป็นกรุงเทพฯ ข้าพเจ้าอาจหงุดหงิดขัดใจกับจำนวนหลายหมื่นของผู้คน แต่ไม่ใช่ที่นี่, ไม่ใช่คืนนี้, คืนที่บรรยากาศแสนดีและอากาศเย็นสบาย ผู้คนมากมายย่อมไม่ใช่ปัญหา

ข้าพเจ้าเดินเล่นจนเกือบสุดถนน พลันสายตาปะทะกับรถตู้โฟล์คสวาเก้นสีชมพูพาสเทลซึ่งถูกดัดแปลงเป็นรถขายกาแฟสด แลดูน่ารักน่าอุดหนุน แต่สิ่งที่ตรึงความสนใจของข้าพเจ้าจนต้องชะลอฝีเท้าคือเสียงเพลงจากเครื่องเล่นซีดี, ที่เจ้าของร้านกาแฟเคลื่อนที่เปิดขับกล่อมผู้คนในบริเวณใกล้เคียง

How many roads must a man walk down
Before they call him a man?
How many seas must a white dove sail
Before she sleeps in the sand?
How many times must the cannon balls fly
Before they're forever banned?
The answer, my friend, is blowin' in the wind
The answer is blowin' in the wind.

How many years must a mountain exist
Before it is washed to the sea?
How many years can some people exist
Before they're allowed to be free?
How many times can a man turn his head
And pretend that he just doesn't see?
The answer, my friend, is blowin' in the wind
The answer is blowin' in the wind.

How many times must a man look up
Before he can see the sky?
How many ears must one man have
Before he can hear people cry?
How many deaths will it take
'Till he knows that too many people have died?
The answer, my friend, is blowin' in the wind.
The answer is blowin' in the wind

The answer is blowin' in the wind



Blowin' in the wind เป็นเพลงโฟล์ค เป็นเพลงประท้วง และเป็นบทเพลงเพรียกหาสันติภาพแห่งยุค 60s ทศวรรษที่หกสิบของศตวรรษที่ผ่านมาคือช่วงเวลาที่มีสีสันมากที่สุดช่วงหนึ่งในประวัติศาสตร์ นับตั้งแต่ปฏิวัติคิวบา/สงครามเย็น/ความตายของเช เกวารา/การลอบสังหารจอห์น เอฟ เคนเนดี้ ,โรเบิร์ต เคนเนดี้, มาร์ติน ลูเธอร์ คิง/เทศกาลดนตรีวู้ดสต็อค/นีล อาร์มสตรองเหยียบดวงจันทร์ ฯลฯ ไปจนถึง -- คนหนุ่มสาวออกมาเดินตามถนน ต่อต้านสงครามเวียดนาม เรียกร้องให้เกิดการเปลี่ยนแปลงขึ้นในสังคม ทวงถามถึงอิสรภาพและเสรีภาพ

ข้าพเจ้าทึ่งเมื่อได้รู้ว่าบ๊อบ ดีแลน แต่งเพลงนี้เมื่อเขาอายุ 21 ปี ในวันวัยนั้นเขาตั้งคำถามกับโลกว่า มนุษย์ต้องมองขึ้นไปสักกี่หน จึงจะเห็นท้องฟ้าเบื้องบน คนเราจักต้องมีสักกี่โสต จึงจะสดับเสียงร่ำไห้ของผู้คน ความตายต้องมาเยือนสักกี่ครั้ง กว่าจะรู้ว่าผู้คนสูญเสียมากเกินไปแล้ว และเขาได้ทิ้งท้ายเอาไว้ ส่วนคำตอบนั้นเล่า...อยู่ในสายลม

นาทีนี้ เวลาผ่านมากว่าสี่สิบปี บ๊อบ ดีแลนเปลี่ยนจากหนุ่มน้อยวัยต้นยี่สิบกลายเป็นคุณปู่วัยหกสิบห้า และยังคงโลดแล่นอยู่ในวงการดนตรี แต่สำหรับคำถามของเขา ไม่ว่าเวลาผ่านนานเท่าไหร่ บางสิ่งกลับไม่เคยเปลี่ยนแปลง อเมริกายังคงส่งทหารเข้าไปในอัฟกานิสถานและอิรัก การเรียกร้องประชาธิปไตยในเนปาลแลกมาด้วยเลือดและชีวิต โลกอาหรับไม่มีวันยอมรับอิสราเอล เหตุการณ์สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ในประเทศไทยรุนแรงขึ้นทุกขณะ


ณ ถนนคนเดิน, อากาศควรอุ่นกว่านี้ ความรู้สึกน่าจะเบิกบานกว่านี้ เพราะมันก็คือสถานที่เดิม -- ก่อนหน้านี้ไม่กี่นาที ข้าพเจ้ากำลังใช้จ่ายเวลาและความเริงรื่นร่วมกับผู้คนเรือนแสน

บางที อาจเป็นเพราะคำตอบที่อยู่ในสายลมนั่นหรือเปล่า? ที่ทำให้ข้าพเจ้ารู้สึกหนาวและเศร้าใจอย่างไร้เหตุผล.

2.

ด้วยความสูงกว่า 1,000 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล สุภาษิตไทยบอกไว้ว่ายิ่งสูงยิ่งหนาว นั่นก็จริงอยู่ แต่สิ่งที่สุภาษิตไทยไม่ได้บอกก็คือ ยิ่งสูงเท่าไรก็ยิ่งใกล้ดาว...นี่ก็จริงเช่นกัน


ค่ายกลางปี/คืน 13 ตุลา 49 /หมู่บ้านห้วยคุ/จังหวัดเชียงราย

นอกจากข้าวปลาอาหาร นอกจากเหล้าป่าดีกรีแรง นอกจากน้ำใจของชาวม้ง ยังมีบางสิ่งซึ่งบ้านห้วยคุกำนัลแด่ชาวเราโดยไม่คิดราคา ภาพที่ยังคงติดตาตรึงใจข้าพเจ้าจนทุกวันนี้คือ ทะเลดาว ดวงดาวนับแสนนับล้านทอแสงสกาว ในนาทีที่ข้าพเจ้าเงยขึ้นมองฟ้าเหนือเทือกเขาถนนธงชัย คาดว่าใครและใครที่ได้เห็นภาพเดียวกันก็คงจดจำไว้ในหัวใจ สำหรับข้าพเจ้า ยังไม่มีดาวแห่งหนตำบลไหนสวยกว่าดาวที่ห้วยคุ

ในวงประชุมค่าย (นอกจากวรรคทองของน้องชายคนหนึ่งที่เอื้อนเอ่ยออกมาราวกับผีพระเอกลิเกเข้าสิงว่า ถ้าดวงตาเป็นกล้องถ่ายรูป อยากจะคลิกภาพเอาไว้ แล้วเปิดให้คนที่รักดู เรียกเสียงฮาปนเสียงด่าได้พอประมาณ) ชาวค่ายช่วยกันร้องเพลงแบบที่เรียกว่าเพลงเพื่อชีวิต ไล่เรียงตั้งแต่ เดือนเพ็ญ, เธอวันนี้, ทานตะวัน, ด.ญ.ปรางค์, ผิงดาว, วันเวลา, ทะเลใจ ฯลฯ แต่ในใจข้าพเจ้านั้นกำลังคิดถึงเพลงที่ทุกคนไม่ได้ร้อง


พร่างพรายแสง ดวงดาวน้อยสกาว
ส่งฟากฟ้าเด่นพราวไกลแสนไกล
ดั่งโคมทอง ผ่องเรืองรุ่งในหทัย
เหมือนธงชัย ส่งนำจากห้วงทุกข์ทน

พายุฟ้า ครืนข่มคุกคาม
เดือนลับยาม แผ่นดินมืดมน
ดาวศรัทธา ยังส่องแสงเบื้องบน

ปลุกหัวใจปลุกคนอยู่มิวาย
ขอเยาะเย้ยทุกข์ยากขวากหนามลำเค็ญ

คนยังคง ยืนเด่นโดยท้าทาย
แม้ผืนฟ้า มืดดับ เดือนลับละลาย

ดาวยังพราย ศรัทธาเย้ยฟ้าดิน
ดาวยังพรายอยู่จนฟ้ารุ่งราง

จิตร ภูมิศักดิ์ ปัญญาชนคนสำคัญของไทย --ผู้สวมหมวกหลายใบ ทั้งกวี นักประวัติศาสตร์ นักคิด นักเขียน นักแปล นักวิจารณ์ นักนิรุกติศาสตร์ นักวิชาการ และนักปฏิวัติ--แต่งเพลง แสงดาวแห่งศรัทธา ในนามปากกา สุธรรม บุญรุ่ง เมื่อครั้งติดคุกลาดยาวตั้งแต่ปี 2501-2507 ด้วยข้อหามีการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ และสมคบกันกระทำความผิดต่อความมั่นคงของรัฐทั้งภายในและภายนอกราชอาณาจักร ซึ่งเป็นผลมาจากการที่รัฐบาลเผด็จการของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ใช้อำนาจปราบปรามผู้มีความคิดเห็นแตกต่าง ไม่ว่าคนผู้นั้นจะเป็นนักศึกษา นักหนังสือพิมพ์ ชาวนา ประชาชน กรรมกร หรือแม้กระทั่งพระสงฆ์


เดือนตุลาคม พ.ศ.2508 จิตร ภูมิศักดิ์ ในนามสหายปรีชา เดินทางสู่ภาคอีสานเข้าร่วมกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย เพื่อยืนยันเจตนารมณ์และอุดมการณ์ เช่นที่จิตรเคยแปลบทกวีประชาชนของประเทศอาร์เมเนียไว้ว่า

เพื่อลบคราบน้ำตาประชาราษฎร์
สักพันชาติจักสู้ม้วยด้วยหฤหรรษ์
แม้นชีพใหม่มีเหมือนหวังอีกครั้งครัน
จักน้อมพลีชีพนั้นเพื่อมวลชน


เดือนพฤษภาคม พ.ศ.2509 สหายปรีชาถูกล้อมยิงเสียชีวิต ณ บ้านหนองกุง จ.สกลนคร

................

เวลาล่วงเข้าวันใหม่ วันที่ 14 ตุลาคม 2549

ชาวค่ายกว่าสี่สิบชีวิตกำลังถกเถียงแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเรื่องค่าจ้างของผู้ใช้แรงงาน/ เรื่องราคาผลผลิตเกษตรที่ถูกพ่อค้าคนกลางกดขี่/ เรื่องโอกาสทางการศึกษาของเด็กยากจนในชนบท/ เรื่องจุดยืนของความพอเพียง ฯลฯ บางคนออกความคิดเห็นอย่างมั่นอกมั่นใจ บางคนพูดเสียงแผ่วเหมือนกลัวใครได้ยิน บางคนนิ่งเงียบ บางคนใจลอย บางคนนั่งหลับ บางคนเห็นด้วย บางคนคัดค้าน บางคนพยายามเสนอแนะทางออก บางคนไม่เข้าใจ ตามไม่ทัน

ในโลกวันนี้, โลกที่ถูกพายุทุนนิยมโหมกระหน่ำ, โลกที่เป็นของชนชั้นกลาง, โลกซึ่งไม่เหลือที่ว่างให้แม้กระทั่งความฝันของคนจน คนหนุ่มสาวจำนวนหนึ่งกำลังล้อมวงพูดคุยในเรื่องราวซึ่งไกลออกไปจากชนชั้นที่ตัวเองสังกัด พูดถึงกลุ่มคนส่วนใหญ่ของประเทศซึ่งขาดโอกาสจะเข้าถึงทรัพยากรของรัฐ พูดถึงคนชายขอบและกลุ่มชาติพันธุ์


แม้ไม่ใช่คนมองโลกในแง่ดี แต่โดยส่วนตัวแล้ว, ข้าพเจ้าเชื่อว่า แม้ท้องฟ้ามืดมิดสักเพียงใด แสงดาวจะพราวส่องทางเสมอ.

3.

หลังคืนวันที่ 31 ธันวาคม 2549

กรุงเทพมหานครตกอยู่ในความหวาดระแวง ตำรวจทหารกระจายกำลังรักษาความปลอดภัยทั่วทุกจุด ถนนทุกสายที่นำไปสู่ตรอกข้าวสารถูกกั้นให้เดินรถทางเดียว ไม่มีถังขยะแม้สักถังรอบอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ ห้างสรรพสินค้าขออนุญาตตรวจกระเป๋าลูกค้า ....


ต้นเดือนมกราคม 2550

ชาวรัฐฉานสิบกว่าครอบครัวจำต้องอพยพเข้ามายังเขตชายแดนไทย หลังถูกทหารพม่าและกองกำลังว้าแดงขับไล่

ปี 2001 วงยูทู แต่งเพลง Walk On ให้กับนางออง ซาน ซูจี

ปี 2005 เดเมียน ไรซ์ และลิซ่า ฮันนิแกน แต่งเพลง Unplayed Piano ให้กับนางออง ซาน

ซูจี ....


16 มกราคม 2550 วันครูแห่งชาติ

สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร และสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ โดยเฮลิคอปเตอร์พระที่นั่ง ไปในการพระราชทานเพลิงศพ น.ส.จูหลิง ปงกันมูล หรือครูจุ้ย ....


17 มกราคม 2550

สหประชาชาติแถลงว่าในรอบปีที่ผ่านมาชาวอิรักเสียชีวิตไปกว่า 34,452 คน จากเหตุสงครามกลางเมืองที่มีชนวนมาจากการเข้ายึดครองของสหรัฐอเมริกา

อีกหนึ่งชั่วโมงให้หลัง เกิดเหตุระเบิดพลีชีพในมหาวิทยาลัยกลางกรุงแบกแดด มีผู้เสียชีวิตกว่า 70 คน และบาดเจ็บอีก 169 คน ....


20 มกราคม 2550

..............................................

Imagine there's no heaven
It's easy if you try
No hell below us
Above us only sky
Imagine all the people
Living for today...

Imagine there's no countries
It isn't hard to do
Nothing to kill or die for
And no religion too
Imagine all the people
Living life in peace...

You may say I'm a dreamer
But I'm not the only one
I hope someday you'll join us
And the world will be as one

Imagine no possessions
I wonder if you can
No need for greed or hunger
A brotherhood of man
Imagine all the people
Sharing all the world...

You may say I'm a dreamer
But I'm not the only one
I hope someday you'll join us
And the world will live as one